DEMİRKAFES’TEN BETONDAN DUVARA: BİR HUKUKSUZLUĞUN İNŞASI

Eskişehir yolu üzerinde yüksek bir duvar gibi görünen inşaat alanı – Ankara halkının zihinlerine kazınan eski adıyla Demirkafes alanı – 12 yıldır hukuksuzluğun inşası faaliyetine sahne olmaktadır.

Ankara, yerel yönetimler tarafından gerçekleştirilen fakat hukuki ve mesleki ilke, esaslara uygun olmaması nedeniyle yargıya taşınan davalar sonucu iptal kararlarının alındığı fakat ardı sıra gerçekleştirilen yeni planların benzer ve hatta her yeni planda bir adım daha ileri giderek davaya konu alan kararlarının arttırıldığı hukuksuzluklara sahne olmaktadır. Söğütözü 29096 ada 10 parsel (Demirkafes) de bu hukuksuzluğun ayyuka çıktığı alanlardan biridir.

Büyük spekülasyonlarla 2005 yılında inşasına başlanan fakat Şubemiz ve Mimarlar Odası Ankara Şubesi tarafından açılan çeşitli plan iptal davaları sonucunda inşaatı durdurulan ve 2008 yılından itibaren 5 yıl boyunca çelik iskeletiyle Ankara halkının zihninde yer eden ve böylelikle “Demirkafes” olarak adlandırdığımız inşaat iskeleti, 2013 yılında alana dair yeni plan ve projelerin oluşturulması ile yıkılmıştır. Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından büyük bir proje olarak tanıtılan ve milyonlarca liralık kamu bütçesinin harcandığı bu inşaatın yıkımı bile yine müjdeli bir haber olarak sunulmuş, yıkım maliyeti ise yine kamu bütçesinden karşılanmıştı. Hatırlatmak gerekir ki, bu yarım kalan büyük projeye belediye bütçesinden 80 milyon TL kaynak aktarılmıştı. Alanın YDA Şirketler Grubu’na devri sonrası Ankara Büyükşehir Belediyesi Başkanı Melih Gökçek, -en hafif şekilde ifade etmek gerekirse- pişkinlikle ve Ankaralıların aklıyla alay ederek; alanı mali karşılığı 120 milyon dolar olan 1650 konut ve 30 bin m2 ticari alan karşılığı devrettiklerini kamuoyuna duyurmuş ve 120 milyon dolardan 80 milyon TL’yi çıkararak Ankara Büyükşehir Belediyesi’nin kar ettiğini vurgulamıştı. [1] Kendisinin kaçırdığı nokta, 80 milyon TL’lik çelik konstrüksiyon inşa edilip sökülmeden de alanın gayet 120 milyon dolara satılabileceğidir. Yıkımı gerçekleştiren firma da çıkan hurdadan elde ettiği  3,5 milyon TL’lik hafriyat getirisinden gururla bahsetmişti[2]. Ayrıca Demirkafes’in inşaatı durdurulduktan sonra belirli bir süre çelik iskeletinin görüntüsü ile Büyükşehir Belediyesi tarafından devasa bir pano potansiyeli olarak görülmüş ve belediyeye reklam getirisi(!) sağlayan bir araç olarak da kullanılmıştır.

Eskişehir yolu üzerinde Demirkafes’in 8 yıllık hükümdarlığından sonra, 2013 yılından itibaren alanda bir dizi plan çalışması yapılmıştır. Şehir Plancıları odası Ankara Şubesi olarak tüm bu planlar titizlikle incelenmiş, tespitlerimiz sonucu ilgili plan değişiklikleri mevzuata, kamu yararına, şehircilik ilke ve esaslarına uygun olmaması nedeniyle yargıya taşınmıştır. 2013 yılında alana dair plan değişikliklerinin iptali için 3 dava açılmış ve hepsi kazanımla sonuçlanmıştır. 2013 yılının sonların doğru yeni bir plan değişikliği kararı üzerinde 2014 ve 2016 yıllarında 3 farklı dava daha açılmış olup ilgili davaların devam ettiğini de ayrıca belirtmek isteriz. İlgili plan değişiklikleri Ankara Büyükşehir Belediyesi’nin yargı kararlarını işlevsizleştirmek amacıyla yaptığı mükerrer plan değişikliklerinin bir başka örneğidir.  Ankara 10. İdare Mahkemesi’nde 2013/1498 esas sayısıyla görülen, Çankaya İlçesi 29096 ada 6 nolu parselde Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin 14.12.2012 gün ve 2188 sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planı değişikliklerine karşı askı süresi içinde yapılan itirazlar sonucunda 15.03.2013 gün ve 489 sayılı meclis kararı ile onaylanan plan değişikliklerinin öncelikle yürütmesinin durdurulmasına takiben iptaline karar verilmesi talebiyle açtığımız davada, 05.12.2013 tarihinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan raporda, bilirkişilerce söz konusu işlem kamu yararına ve şehircilik ilke ve esaslarına aykırı bulunmuş, ilgili mahkemenin 18.02.2014 tarihli kararı ile dava konusu işlem iptal edilmiştir. 22.01.2014 tarihinde tarafımıza tebliğ edilen raporun ardından, Ankara Büyükşehir Belediyesi’nin aynı alana ilişkin 17. 01.2014 gün ve 108 numaralı kararıyla yeni bir plan değişikliğinin onaylamış olması manidardır. Söz konusu işlemler açıkça yargı kararlarını etkisiz hale getirme çabasıdır.

Davaya konu plan değişikliklerinin alanın sermayedarlara peşkeş çekilebilmesi amacıyla tek parsel ölçeğinde yapıldığı görülmektedir. Diğer yandan yapılan bu plan değişiklikleri yapı yoğunluğu ve kullanıcı yoğunluğunu arttırıcı bir nitelik taşıması, yola ve diğer parsellere yaklaşma sınırını ihlal etmesi, alana özel bir değişiklik niteliği taşıması sebebiyle mevzuatta belirlenen sosyal ve teknik altyapı alanları için belirlenen standartlara ve kamu yararına açıkça aykırı olduğu görülmektedir. Ayrıca E(emsal)=3.20 ile önerilen yoğun yapılaşma ve bunun sonucu olan artan altyapı gereksinimleri dava konusu yeni plan değişikliğinde göz ardı edilmiştir. Mevcut haliyle tam bir keşmekeş halini almış, yoğun trafik probleminin yaşandığı ve yine de büyük projelere konu olmaya devam eden Eskişehir Yolu’na ve Söğütözü Caddesine getireceği ek yük ile birlikte yeni ticaret alanının getireceği sosyal ve teknik altyapı problemleri hiçbir şekilde planlarda değerlendirilmemiş, öneri getirilmemiştir. Mevcut durumda inşaatı devam eden alanın ise yapı yoğunluğu ve yüksekliği ile Eskişehir yolu üzerinde bir yüksek bir kütle olarak duvar oluşturması, kent siluetine olumsuz bir etkisi olduğunun da göstergesidir. Son süreçte dahi YDA Şirketler Grubu alana ilişkin iki ayrı proje duyurusu yapmıştır; ilk proje Armada AVM’nin bile iki katı yüksekliğinde bir kuleyken bu proje değiştirilmiş ve gelinen noktada inşaat hakkı bütün alana yayılarak tabiri caizse Eskişehir Yolu üzerine duvar örülmüştür. Bir diğer konu ise inşaat alanı Ankara için büyük önem taşıyan Atatürk Orman Çiftliği arazisini işgal etmektedir.

Alan AOÇ Koruma Nazım İmar Planında Gazi Universitesi Tıp Fakultesi’nin gelişimi için tahsis edilmiştir.

Diğer bir konu ise proje ile ilişkilendirilen Söğütözü Metro İstasyonu’dur. Bu metro istasyonu inşa edilen yapının altında kalmış hatta inşa faaliyeti hala devam eden AŞTİ-Söğütözü bağlantısının istasyonu YDA Şirketler Grubu tarafından projenin bir parçası olarak gösterilmiştir. Bütün yurttaşların yarattığı kaynaklarla milyonlarca dolar harcanarak inşa edilen metro hatları bir tek şirketin pazarlama aracına dönecektir. Ayrıca 09.02.2012 tarihinde sözleşmesi imzalanan ve iş süresi 730 gün olarak duyurulan yani 08.02.2014 tarihinde teslim edilmiş olması gereken AŞTİ-Söğütözü bağlantısına ilişkin teslim tarihinin üzerinden 3 yıl geçmesine rağmen bir gelişme olmaması akılımıza binanın açılışı ile metro açılışı arasında bir bağlantı kurulmaya çalışıldığı ihtimalini getirmektedir[3].

Planlama hiyerarşisi ve planlama ilkelerine aykırı bir şekilde tek parsel ölçeğinde yapılan plan değişiklikleri ile hukuksuzluk tanımına “gelen gideni aratır” stratejisi ile yeni bir boyut kazandırmaya çalışan Ankara Büyükşehir Belediyesi, bir yandan da tamamlanamayan projelerinin yerine yeni hukuksuz mega projelerini pazarlayarak kendini aklama girişiminde bulunmaktadır. Böylelikle büyük gösterişlerle pazarlanan bu mega projelerin altında devasa problemlerin, plandan inşaat sürecine kadar hukuksuzlukların, yüksek rant değerinin bulunduğunun göz ardı edilmesi de amaçlamaktadır.

Hatırlatmak isteriz ki Demirkafes alanındaki projeler ile kamu bütçesi büyük zarara uğramış, kamu ihtiyaçları hiçe sayılmış, hukuksuzluğun önünü açabilmek adına sürekli benzer plan değişiklikleri ile faaliyetlerin yürütülmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda Ankara Büyükşehir Belediyesi’nin yargı kararlarını yerine getirmeyerek ve üstünü daha büyük yanlışlarla kapatma çalışarak suç işlendiğini de tekrar hatırlatmak isteriz.

Demirkafeslerden beton duvarlara yerel yönetimlerin rant odaklı, kamu yararı gayesinden uzak, hukuksuz bir altyapı ile hazırlanmış plan ve inşaat maratonuna karşı mücadelemizi sürdüreceğimizi kamuoyuna duyur ve bütün yurttaşları yaşanabilir kentleri yaratma adına bu mücadeleye omuz vermeye davet ederiz.

TMMOB Şehir Plancıları Odası Ankara Şubesi


  • Ankara 10. İdare Mahkemesi’nde 2013/793 esas sayısıyla görülen, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin 13.09.2012 gün ve 1511 sayılı kararı ile onaylanan, “Çankaya İlçesi 29096 ada 6 nolu parselde 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planı değişiklikleri”nin öncelikle yürütmesinin durdurulmasına takiben iptaline karar verilmesi talebiyle açtığımız davada Mimarlar Odası tarafından açılan 2013/41 esas sayılı davada yapılan keşif ve bilirkişi incelemesine dayanarak, ilgili mahkeme tarafından 08.11.2013 tarihinde dava konusu planların iptaline karar verildi.
  • Ankara 10. İdare Mahkemesi’nde 2013/1131 esas sayısıyla görülen, Çankaya İlçesi 29096 ada 6 nolu parselde Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin 13.09.2012 gün ve 1511 sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planı değişikliklerine askı süresi içinde yapılan itiraza ilişkin, 29096 ada 6 nolu parsel ve güneyinde Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin 14.12.2012 gün ve 2188 sayılı kararı ile onaylanan, 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planı değişikliklerinin öncelikle yürütmesinin durdurulmasına takiben iptaline karar verilmesi talebiyle açtığımız davada Mimarlar Odası tarafından açılan 2013/41 esas sayılı davada yapılan keşif ve bilirkişi incelemesine dayanarak, ilgili mahkeme tarafından 30.10.2013 tarihinde dava konusu planların iptaline karar verildi.
  • Ankara 10. İdare Mahkemesi’nde 2013/1498 esas sayısıyla görülen, Çankaya İlçesi 29096 ada 6 nolu parselde Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin 14.12.2012 gün ve 2188 sayılı kararı ile onaylanan1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planı değişikliklerine karşı askı süresi içinde yapılan itirazlar sonucunda 15.03.2013 gün ve 489 sayılı meclis kararı ile onaylanan plan değişikliklerinin öncelikle yürütmesinin durdurulmasına takiben iptaline kararverilmesi talebiyle açtığımız davada, 05.12.2013 tarihinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan raporda, bilirkişilerce söz konusu işlem kamu yararına ve şehircilik ilk eve esaslarına aykırı bulundu. İlgili mahkemenin 18.02.2014 tarihli kararı ile dava konusu işlem iptal edildi.
  • Ankara 3. İdare Mahkemesi’nde 2014/183 esas sayısıyla görülen, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin Çankaya İlçesi 29096 ada 6 nolu 21.10.2013 gün ve 1891 sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planı değişikliklerinin öncelikle yürütmesinin durdurulmasına takiben iptaline karar verilmesi talebiyle açtığımız dava devam etmektedir.
  • Ankara 3. İdare Mahkemesi’nde 2014/1498 esas sayısıyla görülen, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin Çankaya İlçesi 29096 ada 6 nolu 17.01.2014 gün ve 108 sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planı değişikliklerinin öncelikle yürütmesinin durdurulmasına takiben iptaline karar verilmesi talebiyle açtığımız dava, Ankara 10. İdare Mahkemesi’nde görülen 2014/508 esas sayılı dava dosyasında verilen iptal kararı sebebiyle konusuz kaldı.
  • Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin 15.04.2016 gün ve 765 sayılı kararı ile onaylanan “Çankaya İlçesi Karakusunlar Mahallesi 29096 ada 10 nolu parsel (eski 6 parsel) ve güneyine ilişkin 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planı değişiklikleri” işlemlerinin öncelikle yürütmesinin durdurulmasına takiben iptaline karar verilmesi talebiyle açtığımız dava devam etmektedir.

Önceki Açıklama

Yayalar, Üst ve Alt Geçitlere Zorlanamaz

Sonraki Açıklama

Bilirkişilerden Ankapark’a İlişkin Hayırlı Rapor

Son Basın Açıklamaları

Öğrenci Komisyonu

Türkiye genelinde öğrenim gören Şehir ve Bölge Planlama öğrencilerinin Odamız bünyesinde faliyet göstermesi amacıyla 2009 yılında kurulmuştur.
Detaylar için tıklayınız...

MİSEM

Şehir ve Bölge Planlama alanında meslek içi eğitimler ve sınavlar Odaca oluşturulacak Meslek İçi Sürekli Eğitim Merkezi (MİSEM) tarafından gerçekleştirilmektedir.
Detaylar için tıklayınız...

Odaya Kayıt Ol

İlgili mevzuat gereğince mesleğimizi icra etmek isteyen bütün meslektaşlarımızın Odamıza üye olmaları gerekmektedir.

KAYIT OL

Yeni Yayınlar

AOÇ Hikayeleri

TMMOB ŞEHİR PLANCILARI ODASI ANKARA ŞUBESİ

ANKARA - 2017

Koruma Sempozyumu Genişletilmiş Bildiri Özetleri

TMMOB ŞEHİR PLANCILARI ODASI ANKARA ŞUBESİ

ANKARA - 2017